Jauzien jatorria eta funtzio soziala

Michel Aurnaguek dio Guilcherren liburuko 700 orrialdeetarik 250 jauziei buruzkoak direla. Galdera bat agertzen da: "Nolaz dantza hain konplexuak, hain ongi egituratuak, landuak izan ahal dira laborari edo baserri giro batean?". Guilcherrek ez omen zuen hori nehon ikusia. Alta, Europako dantza tradizio guziak ezagutzen zituen. Hori normalki errege gorte baten inguruan gertatzen zen. Han, bazituzten erritoak, musikari eta dantzari profesionalak... Michel Aurnaguek, Julio Caro Barojak bezala, pentsatzen du Euskal Herriko dantza kolektiboak eginak izan direla gizartearen egituren eta ordenaren agertzeko, gizartearen mailak eta sailkapenak... Dantzen ulertzeko, euskal gizarte zaharrari lotu behar zaizkio. Denek ez zuten dantzatzen, etxe guziak ez ziren ordezkatuak. Ez ziren dibertitzeko dantzak, baizik eta dantza solemneak. XVI.-XVII. mendetik hara, genero hori garatu zen Euskal Herrian. Arrazoia euskal gizartearen egituretan aurkitzen da. Dantza kolektibo horiek euskal gizartean betetzen zuten zereginean. Biziki inportanteak ziren gizartearentzat, eta horregatik landu dira, beren bidea segitu dute.

Lekukoa(k): Michel Aurnague

Herria: Uharte Garazi

Artxibo-funtsa(k): Pirinio Atlantikoetako artxiboak

Bilduma: Euskal dantza

Elkarrizketatzailea(k): Terexa Lekumberri

Data: 2014-10-24

Iraupena: 0:10:38

Erreferentzia: 223-14

Baionako eta Ipar Euskal Herriko artxibotegiko kodea: 19 AV 1497

Kanpo lotura: http://earchives.le64.fr/ead.html?id=FRAD064_IR0643&c=FRAD064_IR0643_de-1499

Gaia(k): Dantza


Eskubideak eta erabilpen baldintzak

© Pirinio Atlantikoetako Departamenduko artxiboak

Egile eskubide guziak erreserbatuak. Lekukotasun osoa Euskal kultur erakundeko egoitzan ikus daiteke, Uztaritzen (hitzordua hartuz, 0(33)5 59 93 38 70 telefonora deituz edo mezu bat idatziz kontsulta@eke.eus helbidera), baita ere Baionako eta Paueko Departamendu Artxibotegietako irakurgeletan, hor ere hitzordua hartuz (gehiago jakiteko: earchives.le64.fr).

Michel Aurnague

Michel Aurnague 1963ko martxoaren 18an sortua da, Baigorrin. 3 urte zituelarik, familia Uharte-Garazira bizitzera joan zen. Gazte denbora han iragan zuen. Eskola publikoan ikasi zuen, gero Donibane Garaziko Zitadela kolegioan, eta Baionako René Cassin lizeoan baxoa erdietsi. Goi mailako ikasketak egin zituen Bordelen eta Tolosa Okzitanian, non, informatika linguistika tesia aurkeztu baitzuen, 1991n. Urte berean, Ikerketa Zientifikoaren Nazio Zentroan (CNRS) sartu zen. Geroztik, frantsesari eta euskarari buruzko semantika lanak eramaten ditu: CLLE-ERSS (Kognizioa, Hizkuntza, Mintzairak, Ergonomia), Toulouse-Le Mirail - Jean Jaurès Unibertsitatean. Michel Aurnague 10 urteetan hasi zen dantza eta txistua ikasten. 12 urteetan, bere herriko kabalkadan eta Garaztarrak taldean sartu zen (Donibane Garazi). Han parte hartu zuen, 1975etik 1995era (1982 eta 1987 artean, Etorki eta gero Oldarra Euskal Balleta eta Koruetako kide ere izan zen). Bere familiak soinulari familia batzuekin (Bentaberry, Bourdette, etab.) zituen loturez baliaturik, 1978 eta 1983 urteen artean, lekuan lekuko inkesta bat eraman zuen, Garaziko musikari eta dantza-maisuei, kabalkadei, galarrotsei eta dantza jauziei buruz zuzendua. Hainbat koreografia egokitze eta sorkuntza abiarazi ere zituen (Garaztarrak taldearentzat: 1981-1991; Etorki: 1984; Kontrapasak: 2001). Hainbat egitasmotan parte hartu du, bai taula gainekoak, bai diskoak (Enrike Zelaia Baxe Nabarra: 1995; Eüskal Spiritü: 1999; Xut Zahar Berri Fanfarrea: 1999, Leinua txaranga Anaban: 2001). Michel Aurnaguek, Jean Aurnague bere lehengusu organo jolearekin, Philippe Oyhamburuk (Etorki) 1984an sortu Euskal Urrats balletaren musika asmatu eta jo zuen. Gainera, 1987an, Baionako kontserbatorioko urrezko medaila erdietsi zuen (txistu). Azkenik, Dantzaz ele erakusketaren asmatzaileetarik izan zen (1995), bai eta Donibane Garazin 1982an eta 1995ean iragan ziren Baxenabarreko kabalkada eta Besta Berri elkarretaratzeetako antolatzaileetarik.

CodeSyntax-ek garatua. Softwarea: Django.