Transmisioa eta pedagogia

Lekukoa(k): Claude Iruretagoyena, Jon Iruretagoyena

Herria: Baiona

Artxibo-funtsa(k): Pirinio Atlantikoetako artxiboak

Bilduma: Euskal dantza

Elkarrizketatzailea(k): Terexa Lekumberri

Data: 2014-11-02

Iraupena: 0:16:21

Erreferentzia: 201-20

Baionako eta Ipar Euskal Herriko artxibotegiko kodea: 19AV1333

Kanpo lotura: http://earchives.le64.fr/ead.html?id=FRAD064_IR0643&c=FRAD064_IR0643_de-1335

Gaia(k): Hezkuntza, Dantza


Eskubideak eta erabilpen baldintzak

© Pirinio Atlantikoetako Departamenduko artxiboak

Egile eskubide guziak erreserbatuak. Lekukotasun osoa Euskal kultur erakundeko egoitzan ikus daiteke, Uztaritzen (hitzordua hartuz, 0(33)5 59 93 38 70 telefonora deituz edo mezu bat idatziz kontsulta@eke.eus helbidera), baita ere Baionako eta Paueko Departamendu Artxibotegietako irakurgeletan, hor ere hitzordua hartuz (gehiago jakiteko: earchives.le64.fr).

Claude Iruretagoyena

Claude Iruretagoyena 1960an sortua da, Baionan. 6 urteetan, dantzaren munduari hurbildu zitzaion, Batz Alai taldean sartu zelarik. Koldo Zabala haren lehen dantza irakaslea izan zen. Gero, Orai Bat taldean sartu zen (Jean Nespriasen gidaritzapean) eta gero Aurrera taldean, horiek ere Baionako dantza taldeak izanik. 1970eko hamarkadaren bukaeran, Donibane Lohizuneko Begiraleak dantza taldean sartu zen eta Betti Betteluren (Pierre Betelu) ikasle jarraiki bilakatu zen. Horrek, 1981etik goiti, euskal dantzaren irakastera sustatu zuen, Lapurtarrak taldean, 1985 arte, eta gero Euskal dantzaren institutuan, 2000 arte. Aldi berean, Claudek irakaskuntza, agertokiratze eta koreografia teknikak sakondu zituen, Juan Antonio Urbeltzekin (Donostiako Argia konpainia). 1992an ezagun egin zen, Xirula Mirula bere lehen sorkuntzari esker. Haren bigarren sorkuntzak, Ixtorio Mixtoriok, 1996an, Maritzuli konpainiaren sortzea ekarri zuen. Gaur egun, haren zuzendari artistikoa, koreografoa, dantzaria eta jantzi egilea da. 1996an beti, "Gauargi, munduko haurrak eta dantzak" haurren folklore festibalaren sortzea sustatu zuen. 1990eko hamarkadaren bukaeran, ezagutza garrantzitsuak egin zituen (Thierry Malandain, Christine Grimaldi). Horiek haren koreografo ibilbidea markatu zuten eta dantza tradizionalari eta haren jatorriei buruzko ikerketak egitera sustatu zuten. 2005az geroz, Jon bere semearekin elkarlanean, sorkuntzak burutzen dituzte. Iruretagoyena aita-semeek pedagogiaren axola bera partekatzen dute: dantza irakatsi (eta ez dantzak), pertsona bakoitza bere gorputz adierazpenaren aurkitzera lagundu, oinarrizko urratsak zehaztu, haien konbinazio anitzek mugarik gabe sortzeko ahala ematen baitute.

Jon Iruretagoyena

Jon Iruretagoyena 1985ean sortua da, Baionan. Dantzaren munduan murgildurik bizi izan da, ttipi-ttipitik. Bere aitari segi, errepetizio anitzetara joan zen eta Juan Antonio Urbeltzen lehen ikusgarriaz, Zortziko izenekoaz, oroitzapen paregabea atxikitzen du. Oinak Arin (Beskoitze), eta gero Ortzadar (Ahurti) taldeetan hasi zen dantza ikasten. Xirula Mirula sorkuntzan parte hartu zuen (7 urte zituelarik) eta, ordutik, bere dantza teknika Maritzuli eta Argia taldeetan lantzen du. Haren aita eta Juan Antonio Urbeltz haren dantzari ibilbideko bi erreferentzia nagusiak dira. Haren hirugarren dantza-maisua, Maritzuli konpainiari esker, Bruno Delavigne da. Xiberotar dantzak xeheki irakatsi zizkion. Horrek dantza horien historiari buruz eta Frantziako eta Europako dantzekin dituzten harremanei buruz ikerketa sakonak egitera bultzatu zuen. Gaur egun, Jonek gai horri buruzko konferentzia dantzatuak proposatzen ditu. 2005az geroz, Claude bere aitarekin elkarlanean, sorkuntzak burutzen dituzte. Iruretagoyena aita-semeek pedagogiaren axola bera partekatzen dute: dantza irakatsi (eta ez dantzak), pertsona bakoitza bere gorputz adierazpenaren aurkitzera lagundu, oinarrizko urratsak zehaztu, haien konbinazio anitzek mugarik gabe sortzeko ahala ematen baitute.

CodeSyntax-ek garatua. Softwarea: Django.