Errepertorio tradizionalaren ekarpena

Philippe Oyhamburu-rentzat euskal dantza ikusgarri izan daiteke. Fandangoak edo mutxikoak denek emateko gisan dira baina Euskal Herrian bada bertze dantza klase bat ikusgarriari pareka daitekena. Xiberotarrek maskaradak ematen dituztelarik, aitzinetik prestatzen dituzte jendeen aitzinean emateko. Gauza bera gertatzen da Gipuzkoako edo Bizkaiko dantzarientzat eta, nola ez, pastoraletako dantzarien kasuan ere. Bertze galdera bat pausatzen da hor : antzokietan nola aurkeztu dantza herrikoiak, diren bezala ala bertze pausu bat emanez? Hortatik sortu zen baletak egiteko asmoa. Eresoinkak ez zuen urrats hori eman. Oldarra eta Etorki aldiz, baletak sortzen hasi ziren. Ez zen gauza erraza izan, ordu arte ez baitzen horrelakorik.

Lekukoa(k): Philippe Oyhamburu

Herria: Biarritz

Artxibo-funtsa(k): Pirinio Atlantikoetako artxiboak

Bilduma: Euskal dantza

Elkarrizketatzailea(k): Terexa Lekumberri

Data: 2012-01-05

Iraupena: 0:10:01

Erreferentzia: 137-31

Baionako eta Ipar Euskal Herriko artxibotegiko kodea: 19AV31

Kanpo lotura: http://earchives.le64.fr/ead.html?id=FRAD064_IR0643&c=FRAD064_IR0643_de-31

Gaia(k): Dantza, Elkarte-giroa


Eskubideak eta erabilpen baldintzak

© Pirinio Atlantikoetako Departamenduko artxiboak

Egile eskubide guziak erreserbatuak. Lekukotasun osoa Euskal kultur erakundeko egoitzan ikus daiteke, Uztaritzen (hitzordua hartuz, 0(33)5 59 93 38 70 telefonora deituz edo mezu bat idatziz kontsulta@eke.eus helbidera), baita ere Baionako eta Paueko Departamendu Artxibotegietako irakurgeletan, hor ere hitzordua hartuz (gehiago jakiteko: earchives.le64.fr).

Philippe Oyhamburu

Philippe Oyhamburu 1921ean sortua da, Argelès-Gazosten. Hiru hilabete zituelarik, familia Montevideora joan zen (Uruguai). Biziko lehen zortzi urteak han iragan zituen.

1930ean familia Parisera joan zen. Philippe han bizi izan zen 1939 arte, oporrak Hendaian iraganez, aitaren familian. 1939an hasirik, 1976 arte, Euskal Herriaren, Pariseren eta dantza taldeekin egin zituen biren artean bizi izan zen, Oldarra (1945-1953) eta batez ere Etorki balletekin (1953-1984).

Ezagutu zuen lehen taldea, 1942an, Biarritzen, Don Segundo de Olaeta bizkaitar dantza-maisuarena izan zen. Olaeta jauna 1936ko Gerla Zibileko errefuxiatua zen. 1945ean, Olaeta taldea Oldarra bilakatu zen, Philippe haren zuzendari artistikoa bilakaturik. Oldarra balletak 1953an utzi zituen, Etorki balleten sortzeko.

Philippe Oyhamburu euskal balleta sortu dutenetarik da, dantza herrikoiaz eta ikusgarrietako dantzaz haratago joanez. Beti konbentzitua da euskal dantza profesionalizatu behar dela eta Euskal Herriak ballet nazional bat behar duela, munduan barna enbaxadore gisa ibiltzeko. Alabaina, Etorki balletak hainbat aldiz profesionalak izan dira (1953-1956; 1966, 1967-1969; 1972, 1976).

Etorkiz geroz, Ipar Euskal Herrian ez da gehiago ballet erdi profesionalik. Horrek erakusten du abentura artistiko hori, bere denboran, zein berezia eta ausarta izan zen. Philippe Oyhamburuk dantzari koreografo gisa izan zuen ibilbidea aipatzen du, gehienik, baina koru zuzendaria, idazlea, politikan engaiatua ere izan da (lehenik komunista eta gero abertzalea). Hiru aldiz ezkondurik, hiru alabaren aita da.

CodeSyntax-ek garatua. Softwarea: Django.