BER-09 - Antoine Suhas

Oraindik ez da sarean ikusgai/entzungai grabaketa hau. Argibide gehiagorentzat, sar gurekin harremanetan.

Komisio fonografikoak eta bereziki Hermann Urtelek, Antoine Suhas asko grabatu zuten. 10 euskaldunen grabaketek orotara 3 ordu eta 21 minutu irauten badute, hauen artean diren Antoine Suhasenak 1:10:47 ordu egiten dute, horrela banatuak: Etnologia Museoko Phonogramm-Archiveko ezkozko zilindroetan, 25:45 minutu kantu, eta Humboldt Unibertsitateko Lautarchiveko disko gramafonikoetan, 46 minutu (kantu eta testu). 31 kantu interpretatu zituen, horietan 6, bertsio irakurrian ere, eta beste kantu bat, "Xuriko", bakarrik irakurtuz emana. Kantuez gain, mota ezberdinetako narrazioak irakurri zituen: Haur prodigoaren parabola, "Bi mandozainak" ixtorioa, eta elkarrizketa bat Joseph Jaureguiber zuberotarrarekin "Jaun-andreen mokokaldia". Bainan guztiz aipagarriena, "Eskualdun baten letra mila bederatzi ehun eta hamazazpian" gutun autobiografikoa da, Komisioak bete duen fitxan horrela aurkeztua dena, Lebensgeschichte eines Basken (Histoire de la vie d'un Basque). Artxibo-funts honetako testu libre autobiografiko bakarra da. Zati bat baizik ez zen grabatua izan, eskuizkribu luzea bere osotasunean dago eranskinetan, Jasone Salaberriak transkribatu duena (Euskal kultur erakundean kontsultagarri).

Etnologia Museoko artxiboen arabera (datarik ez da zehaztua), Antoine Suhasek "Lili bat ikusi dut" kantua eman zuen Chemnitz preso-esparruan Jean-Baptiste Suhas anaiarekin eta Joseph Jaureguiberrekin. Phonogramm-Archiveko beste grabaketak Rottleberodeko lan komandoan (Südharz herriko auzo bat, Stolberg-etik hurbil, Saxe-Anhalten) iragan ziren, beti ber euskal presoekin. 
Humboldt Unibertsitateko Lautarchiveko artxiboek zehazten dutenez, A. Suhas Merseburgen grabatua izan zuen 1916ko martxoaren 19a, 20a eta 22an, eta Stolbergen, 1917ko abuztuaren 1ean eta irailaren 30ean. 

Oharra: grabaketa datari buruz, fitxa honek egun bakar bat baizik zehazteko aukera eskaintzen digu. Grabaketen 5 egunetarik lehena, 1916-03-19, hautatua izan da. Data zuzena Berlingo erakundeen katalogoetan aurkituko duzue, pasarte bakoitzeko kanpo loturan klikatuz. Halaber, Prusiako Komisio fonografikoaren artxibo-kodeari buruz: fitxa mota honetan ezin izan ditugu denak zerrendatu, pasarte bakoitzean ongi zehaztua dago.

Lekukoa(k): Antoine Suhas

Herria: Arrangoitze

Hizkuntza: Euskara

Euskalkia: Lapurtarra

Artxibo-funtsa(k): Prusiako Komisio fonografikoaren artxiboak (Alemania)

Bilduma: Lehen Mundu gerlako euskal presoen grabaketak (1916-1917)

Elkarrizketatzailea(k): Königlich Preußische Phonographische Kommission, Hermann Urtel, Georg Schünemann

Prusiako Komisio fonografikoaren artxibo-kodea : PK 484--96,1082-88--

Data: 1916-03-19

Iraupena: 1:10:47

Media mota: Audioa

Pasarteak

# Izenburua Iraupena
1 "Lili bat ikusi dut" kantua 0:02:06
2 "Amerikanoa" - "Lurraren pean" kantuak 0:01:47
3 "Intxauspeko alaba dendaria" - "Xoriñua kaiolan" - "Haurrak ikas azue" kantuak 0:01:56
4 "Sekulakoz adios" - "Eztei ederrak" - "Lurreko ene bizia" kantuak 0:01:40
5 "Senpereko kantua" - "Otxalde eta Etxahun" - "Bankako kantua" kantuak 0:01:50
6 "Kaiku" kantua 0:02:00
7 "Argia dela diozu" - "Mila zortzi ehun eta hemeretzian" kantuak 0:01:46
8 "Oilanda gazte" - "Mila zortzi ehun eta laurogoi" - "Elissalderen idiak" kantuak 0:01:58
9 "Agur gizon gaztea" - "Infidelitatea" kantuak 0:01:59
10 "Amerikanoa" - "Arrangoitzeko kantuak" - "Iruñako ferietan" kantuak 0:01:46
11 "Hazparneko koplak" - "Gazte girelarik" kantuak 0:01:52
12 "Iduzki denean" - "Adios Getaria" kantuak 0:01:41
13 "Donaduen kantuak" 0:01:29
14 "Iragan besta biharamunean" kantua 0:01:55
15 Haur prodigoaren parabola 0:02:47
16 "Xuriko" edo "Mehetegiko xakurra" irakurria 0:02:26
17 "Eskualdun baten letra mila bederatzi ehun eta hamazazpian" (I) 0:03:04
18 "Eskualdun baten letra mila bederatzi ehun eta hamazazpian" (II) 0:03:13
19 "Eskualdun baten letra mila bederatzi ehun eta hamazazpian" (III) 0:03:20
20 "Beskoitzeko festa" kantua 0:02:41
21 "Mila zortzi ehun hemeretzian" edo Bidarraitarraren kantua 0:03:28
22 "Lurraren pean" kantua 0:01:45
23 "Lurraren pean" kantua irakurria 0:01:20
24 "Maitia nun zira?" kantua 0:02:35
25 "Ikazketako mandoa" kantua 0:03:32
26 "Ikazketako mandoa" kantua irakurria 0:00:46
27 Jaun-andreen arteko mokokaldia 0:02:06
28 "Otxalde eta Etxahun" kantua 0:00:53
29 "Otxalde eta Etxahun" kantuaren bertsio irakurtua 0:02:07
30 "Gernikako arbola" kantua irakurria 0:01:39
31 "Infidelitatea" kantua irakurria 0:01:39
32 "Bi mandozainak" (I) 0:02:35
33 "Bi mandozainak" (II) 0:03:06

Eskubideak eta erabilpen baldintzak

© Sammlung Phonographische Kommission VII WS 238, Ethnologisches Museum, Staatliche Museen zu Berlin-PreuBischer Kulturbesitz / © Lautarchiv, Humboldt-Universität zu Berlin

Euskaldun honen grabaketak Alemaniako bi erakundetan artxibatuak dira: argizarizko zilindroak Berlingo Etnologia Museoan, eta disko gramafonikoak Humboldt Unibertsitatean. Hots, kasuaren arabera, bi jabego ezberdin baditu. Humboldt Unibertsitateko artxiboen eskubideak zainduak dira. Kontsultagarri dira Euskal kultur erakundeko egoitzan (hitzordua hartuz, 0(33)5 59 93 38 70 telefonora deituz edo mezu bat idatziz kontsulta@eke.eus helbidera). Etnologia Museoak artxiboen soinuak eta dokumentuen irudi numerikoak mintzoak gunean zintzilikatzea baimendu digu, eta horretarako zinez eskertu nahi dugu.

CodeSyntax-ek garatua. Softwarea: Django.